Sześć podstawowych potrzeb człowieka

jak-zrozumiec-klienta-potrzeby.jpg

Każdy człowiek jest unikalny, ale mamy tak samo zbudowany system nerwowy, który u każdego działa identycznie - to kwestia gatunku, nie różnic w osobowości. W tym systemie funkcjonuje sześć podstawowych potrzeb (tzw. core needs), a zachowania ludzi prowadzą do tego, by zaspokoić te potrzeby. Dla niektórych pewne potrzeby są ważniejsze lub mniej ważne, a środki, jakimi je zaspokajają, są różne. Nie zmienia to faktu, że te potrzeby istnieją - są prawdziwe i występują u każdego. 

Jakie to potrzeby: 

1. Pewność/upewnienie: chcemy mieć pewność, że możemy uniknąć bólu i uzyskać przyjemność. 
2. Niepewność/różnorodność: mamy potrzebę do zmiany, do zapewniania sobie stymulantów i nowych bodźców, czyli do poznawania nieznanego; tego, co niepoznane. Wiele osób określa tę potrzebę „ciekawością świata”. 
3. Znaczenie: chcemy mieć poczucie wyjątkowości, znaczenia. Chcemy, by inni uważali, że nas potrzebują (być potrzebni dla innych), że jesteśmy dla innych ważni, szczególni, specjalni. To zahacza trochę o „duże ego”, ale też nie do końca - jest to m.in. cecha wielu ambitnych ludzi, bo dla nich świadomość, że ktoś ich autentycznie potrzebuje i ceni jest dowodem na to, że ich ambitne projekty nie poszły na marne. 
4. Więź/miłość: silne uczucie bliskości lub tworzenie z kimś lub czymś związku. To może być małżeństwo, rodzicielstwo, opieka nad obcymi ludźmi czy zwierzętami. To może być nawet - jeśli ktoś jest zaburzony - potrzeba tworzenia związku z przedmiotami (np. lalkami, którym ludzie przypisują ludzkie cechy). 
5. Wzrost/rozwój: potrzeba do zwiększania zdolności, lepsza możliwość rozumienia rzeczy i świata wokół nas. Do tego worka można wrzucić np. książki biznesowe i te z tematyki rozwoju osobistego. 
6. Wkład: chcemy mieć wkład i wpływ, służąc innym i pomagać im w realizacji celów. Chcemy dawać i wspierać innych. 

Każda osoba ma te potrzeby, ale dla każdej będą one w innym, indywidualnym porządku. Niektóre będą bardzo ważne, inne - niekoniecznie. Niektóre będą bardziej pozytywne, inne będą mieć negatywny wydźwięk. 

Cztery pierwsze potrzeby kształtują i mają wpływ na to, jak kształtuje się nasz charakter. Pozostałe dwie (Wzrost, Wkład) kształtują nasze potrzeby duchowe. 

Jakie potrzeby są u Ciebie najważniejsze?

Ułóż je w porządku od 1 do 6, gdzie „1” to ta najważniejsza, a „6” - najmniej ważna. Potem do każdej z nich przypisz znacznie w punktacji od 1 do 10, gdzie „1” to „bardzo małe”, a „10” – „bardzo duże”. 

Przykład – kolejność i znaczenie:

1. Niepewność/różnorodność (ciekawość świata): 10 – bardzo duże
2. Wzrost/rozwój: 10
3. Wkład: 7
4. Więź/miłość: 6
5. Pewność/upewnienie: 2
6. Znaczenie: 3

W tym przykładzie bardzo duże znaczenie ma top 2 – ta osoba jest ciekawa świata, chce poznawać nowe rzeczy, nie potrafi wyobrazić sobie innego życia. Jednocześnie stale się rozwija, więc łączy tak naprawdę ciekawość do świata z poszerzaniem zdolności i umiejętności. To dla niej największe znaczenie – podstawa, fundament. Inne rzeczy – szczególnie Wkład i Więź – też są ważne, niemniej już nie aż tak. To zazwyczaj oznacza, że jest to człowiek, który lubi zachowywać kontrolę i mieć wszystko pod kontrolą (w pozytywnym znaczeniu). Wkład i Więź są dla niego ważne, ale zdaje sobie sprawę, że nie wszystko jest tutaj zależne od niego – można przecież kogoś kochać, ale być dla tej osoby całkowicie niewidocznym. Można też chcieć się angażować i mieć swój wkład, który inni uznają za mało wartościowy i niepotrzebny. 

Dwie pozostałe potrzeby – Pewność/upewnienie i Znaczenie – akurat dobrze, że trafiły tutaj na miejsca 5 i 6. Jeśli byłyby one wysoko w hierarchii naszej przykładowej osoby, miałaby ona następujące problemy: 

- aby mieć dobrą Pewność/upewnienie, życie musiałoby być ciągle takie samo – żadnych zmian w otoczeniu, innych ludziach, ot, wieczny spokój i nawet taka sama pogoda każdego dnia. Życie jednak takie nie jest, dlatego można się zabezpieczać przed bólem i minimalizować ryzyko, ale nie można go uniknąć. Warto mieć kontrolę tylko nad tym, nad czym faktycznie możemy mieć kontrolę. Chcąc mieć zaspokojoną potrzebę Pewności/upewnienia, musielibyśmy albo znacznie obniżyć swoje oczekiwania i wymagania, albo żyć w ciągłym stresie. Ani jedno, ani drugie nie jest obiektywnie rzecz biorąc zalecane. 
- jeśli z Znaczenie byłoby u kogoś bardzo wysoko, wówczas chcąc zaspokoić tę potrzebę trzeba nieustannie rywalizować z innymi. Często też trzeba będzie okłamywać samego siebie, że jesteśmy w czymś lepsi/mamy większe znaczenie, niż w istocie jest. Dodatkowo tacy ludzie chętnie spędzają czas z kimś, kto jest mniej utalentowany od nich i ma mniejsze osiągnięcia (wtedy czują się lepsi/mający większe znaczenie). Nie jest to dobra droga do rozwoju. 

Wykonaj ćwiczenie, ale przede wszystkim zastanów się, jakie potrzeby mają ludzie. Czy umiałbyś wskazać kogoś, kogo znasz, kto ma konkretne potrzeby i często je oznajmia? Albo czy potrafisz teraz zrozumieć postępowanie jakiejś osoby lub swoje – jaką potrzebę ta osoba chce zaspokoić?

Zrozumienie tego pozwala pomóc stworzyć później odpowiednie usługi i produkty, które je zaspokajają.